Giecz lekcje muzealne

Oferta edukacyjna Rezerwatu Archeologicznego Gród Piastowski w Gieczu (2011)

Zachęcamy Państwa do zapoznania się oraz skorzystania z przygotowanej na sezon 2011 oferty dla szkół w postaci programów edukacyjnych oraz zajęć rekreacyjno-edukacyjnych. Mają one charakter interaktywny i pozwolą lepiej poznać życie naszych przodków. Lekcje muzealne nie rozpoczynają się ani nie kończą dzwonkiem, uczniowie nie muszą siedzieć w ławce, a przede wszystkim lekcja odbywa się poza klasą, w otoczeniu nowym dla uczniów, co sprzyja aktywnemu przyswajaniu nowych treści.

Założeniem programu jest aktywny udział w pracach, czynnościach i obrzędach związanych z cyklem wegetacyjnym przyrody, z którym człowiek ówczesny był bezpośrednio i mocno związany. Pragniemy pokazać całe bogactwo życia codziennego i jego związek ze zmianami w przyrodzie. Wszystkie programy przygotowane zostały w taki sposób, aby mogły w nich brać udział różne grupy wiekowe.

Oprócz zajęć edukacyjnych w trakcie wycieczki istnieje możliwość zwiedzania z przewodnikiem Rezerwatu Archeologicznego, rekonstrukcji średniowiecznej osady oraz wystaw.

Sezon turystyczny w Rezerwacie Archeologicznym w Gieczu rozpoczyna się 19 kwietnia (wtorek) 2011. Od 9 maja (poniedziałek) 2011 r. zostaną udostępnione dwie wystawy:

• wystawa stała „Terra sancta – Giecz w monarchii piastowskiej” opowiada dzieje grodu w Gieczu w kontekście jego książęcego charakteru,

• wystawa czasowa „Kościół, który zbudowali aniołowie” prezentuje historię romańskiego kościoła Wniebowstąpienia NMP i św. Mikołaja znajdującego się nieopodal Rezerwatu w Gieczu.

Organizacja zajęć edukacyjnych.

1. Zajęcia odbywają się od kwietnia do końca października, w dni powszednie od wtorku do piątku w godzinach od 9.00 do 16.00, wymagają rezerwacji.

2. Zamawianie zajęć oraz dodatkowe informacje pod numerem telefonu 61 28 59 222, lub pod adresem: promocja@giecz.pl

3. Odpłatność:

zajęcia edukacyjne: grupy max do 25 osób: czas trwania zajęć 1,5 h – 5 zł.

4. Uczniowie i opiekunowie uczestniczący w zajęciach edukacyjnych nie są zwolnieni z opłat za zwiedzanie ekspozycji.

5. Faktury VAT będą wydawane po uprzednim poinformowaniu o tym zamiarze.

Programy edukacyjne

Program I: Tajemnice, które skrywa ziemia

Archeologia, wykopaliska... słowa te często wywołują dreszczyk emocji. Kojarzą się głównie ze skarbami starożytnych ludów. Wyobraźnię pobudzały zwłaszcza odkrycia w Egipcie, Grecji czy Mezopotamii, które stały się tematem licznych, nie tylko naukowych publikacji, a także „kultowych” filmów.

Podejmując próbę zaspokojenia ciekawości tą wyjątkową dziedziną nauki, wskazując, że także tuż obok odkrywane są wielkie tajemnice, program ten pozwoli przeżyć niezwykłą przygodę z archeologią.

Dzięki interesującym zajęciom możliwa będzie „podróż w czasie”, która oprócz teoretycznych informacji na temat pracy archeologa, pozwoli uczestnikom poznać dokładniej materialne ślady działalności człowieka. Uzyskane informacje będą podstawą podjęcia samodzielnej próby analizy źródeł archeologicznych i przeprowadzenia „archeologicznego śledztwa” w celu dotarcia do zagadek przeszłości. W efekcie wspólnie spróbujemy odpowiedzieć na wiele pytań, a zwłaszcza tych, które dotyczą żyjących tu dawniej ludzi.

W ramach programu przygotowaliśmy następujące tematy:

1. W poszukiwaniu śladów przeszłości – omówienie zagadnień związanych ze sposobami identyfikacji i badań stanowisk archeologicznych. Uczestnicy podejmą próbę samodzielnego „odszukania” śladów pozostawionych przez naszych przodków. Po zajęciach uczniowie będą potrafili wyjaśnić znaczenie pojęć związanych z archeologią (stanowisko archeologiczne, kultura archeologiczna i in.) oraz chronologią (metody oznaczania wieku).

2. Co nam mówią ślady przeszłości? – omówienie zagadnień związanych z pracami wykopaliskowymi. Uczestnicy podejmą próbę analizy obiektów odkrytych podczas prac wykopaliskowych. Po zajęciach uczestnicy będą potrafili wyjaśnić pojęcia: wykop archeologiczny, warstwa, obiekt, stratygrafia, chronologia, analizy specjalistyczne (dendrochronologia, antropologia, paleozoologia, paleobotanika).

Program II: Życie codzienne w osadzie średniowiecznej

Zasadniczą treścią programu jest twórcze rekonstruowanie życia codziennego „zwykłych” ludzi w osadzie średniowiecznej. To wyznacza główne kierunki bloków tematycznych, które uczestnicy mogą dowolnie wybrać, w zależności od realizowanego w szkole programu nauczania, zainteresowań uczniów i czasu jaki mogą poświęcić na udział w programie. Szczególny nacisk kładziemy na „rekonstruowanie” historii poprzez aktywne uczestnictwo w konkretnych pracach. Zwrócimy więc uwagę na „inną” stronę historii, tj. udział człowieka w wydarzeniach mniej znanych z podręczników. Zamiarem naszym jest uwrażliwienie młodego człowieka na „zwykłą” pracę, nabranie do niej szacunku, a także zwrócenie uwagi na otaczający nas świat – ten najbliższy.

Jak mieszkano? W co się ubierano? Jak zdobywano pożywienie? To tylko niektóre z pytań, na które będzie można uzyskać odpowiedź na naszych zajęciach.

Program obejmuje następujące tematy:

1. Dzień powszedni, dzień świąteczny... – zapoznanie uczestników z życiem codziennym naszych średniowiecznych przodków. Jakich czynności wymagało prowadzenie domu, co jedzono, jak pracowano, spędzano czas wolny, w końcu – czemu służyły różne przedmioty, naczynia. Po zajęciach uczniowie będą potrafili wyjaśnić jak zorganizowana była średniowieczna osada, nazwać różne przedmioty z wyposażenia domu i obejścia oraz wyjaśnić czemu służyły, a także omówić w jaki sposób i z czego przygotowywano posiłki oraz jak spędzano wolny czas.

2. Dworskie zapiski – przybliżenie uczniom ludzkiej potrzeby zapisywania wydarzeń z ich życia, omówienie materiałów i narzędzi używanych do zapisków. Zapoznanie ze średniowiecznymi kronikami oraz pracą w skryptorium. Po zajęciach uczniowie będą potrafili omówić historię pisma, omówić materiały i narzędzia wykorzystywane do tworzenia zapisków, wyjaśnić pojęcia stilus, skryptorium, inicjał, kaligrafia, wykonać proste zdobienia ksiąg.

3. Rzemiosło średniowieczne – przekazanie podstawowych informacji na temat średniowiecznego rzemiosła, sposoby pozyskiwania surowców, produkcji dóbr materialnych i wymiany handlowej. Po zajęciach uczniowie będą potrafili rozpoznać i nazwać narzędzia używane w dawnych rzemiosłach, określić surowce i sposób w jaki je pozyskiwano (glina, kamień, ruda darniowa), omówić dawne rzemiosła: kowalstwo, bednarstwo, snycerka, ciesiołka.

4. Łaskawe ziele, czyli o ziołach i ich mocy – omówienie zagadnień związanych z tematyką wykorzystania ziół i roślin nieuprawnych w średniowieczu (oraz ich właściwości – leczenie, trucie, magia, farbowanie, jedzenie). Po zajęciach uczniowie będą potrafili rozpoznać najpopularniejsze gatunki ziół, drzew i krzewów, a także będą znali ich lecznicze zastosowanie. Poznają rośliny zbierane w celach konsumpcyjnych, „magicznych” oraz pożytki z drzew i krzewów.

5. Nie święci garnki lepią – zapoznanie z tematyką wykorzystywania gliny w pradziejach i średniowieczu. Po zajęciach uczniowie będą potrafili wyjaśnić znaczenie gliny i jej zastosowania w życiu codziennym, omówić etapy wytwarzania naczyń (przygotowanie masy garncarskiej, suszenie, wypał), zdobędą także praktyczne umiejętności garncarskie.

6. „Szafa” białogłowy – omówienie zagadnień związanych z wytwarzaniem odzieży i ozdób głównie w średniowieczu. Po zajęciach uczniowie będą potrafili: omówić surowce do wyrobu odzieży i obuwia, etapy produkcji włókien, techniki pracy, warsztaty tkackie, oraz charakterystyczne cechy słowiańskiego stroju i ozdób.

7. Radłem i broną – przekazanie wiadomości na temat średniowiecznych sposobów uprawy roli oraz chowu zwierząt w średniowieczu. Po zajęciach uczniowie będą potrafili określić sposoby uprawy roli oraz chowu zwierząt. Poznają także narzędzia służące do uprawy i zbioru, potrafią rozpoznać i nazwać rośliny uprawiane na polach, w ogródkach oraz zbierane poza osadą.

Spotkania edukacyjno – rekreacyjne

Czas dla naszych przodków powtarzał się cyklicznie, a przełomowe momenty roku wyznaczały doroczne święta. Obserwując bowiem otaczający świat nasi przodkowie zauważyli w przyrodzie wiele powtarzających się zjawisk, którym przypisywano nieznane, nadprzyrodzone, magiczne pochodzenie. Uważano, że część z nich związana była z dobrymi mocami, część zaś z demonami, które utrudniały życie. Wierzono że przeróżne tajemnicze praktyki i obrzędy mogą pomóc w ich opanowaniu.

Jak wielka jest siła tradycji, tradycyjnych obrzędów i zwyczajów to widać bardzo często w życiu codziennym, tylko, że dziś nie zawsze wiemy skąd takie czy inne zwyczaje się wywodzą. Dlatego też, aby przybliżyć tradycyjne zwyczaje i obrzędy przygotowaliśmy spotkania, podczas których uczestnicy zapoznają się z niektórymi z nich.

Udział w spotkaniach jest bezpłatny. Prosimy o rezerwację z dwutygodniowym wyprzedzeniem.

Marzanna (21.03.2011) – tradycyjne obrzędy związane z wypędzeniem zimy i powitaniem wiosny.

Po długiej i mroźnej zimie, wszyscy z utęsknieniem oczekują przyjścia wiosny. Każdego dnia obserwujemy pogodę i przyrodę. Sygnałem zwiastującym koniec zimy i nadejście wiosny jest zbliżający się dzień 21 marca. Do skutecznego przepędzenia mrozu i śniegu według tradycji niezbędna jest kukła obrzędowa mająca postać kobiety, która uważana jest za personifikację zimy, chorób, śmierci i różnorakiego zła nękającego ludzi w okresie zimowym. Powitamy wiosnę w naszej osadzie średniowiecznej wspólnie z uczniami wykonując Marzannę – symbol dawnego obrzędu wypędzania zimy.

Przyniósł Zajączek Jajka (08.04.2011) – spotkanie poświęcone zwyczajom i obrzędom wielkanocnym.

Pod koniec marca kończy się astronomiczna zima, to wtedy zaczyna odradzać się natura, a wraz z nią ludzka nadzieja na lepsze dni. W tym szczególnym okresie roku obchodzone jest najważniejsze chrześcijańskie święto – Wielkanoc. Przypada ona na okres w roku w którym rozkwita przyroda. Celem zajęć jest przybliżenie i upowszechnienie tradycji i obrzędów, które obecnie odchodzą w zapomnienie, a które świadczą o bogactwie naszej kultury. Główną częścią spotkania będzie przygotowywanie tradycyjnych ozdób (palmy wielkanocne, malowanie jajek). Spotkanie zakończy się szukaniem drobnych upominków, które specjalnie dla dzieci przyniósł… zając!

Święto Plonów (23.11.2011) – jesienne spotkanie związane z zakończeniem prac polowych, podziękowaniem za plony.

Wraz z końcem lata wszyscy zaczynają przygotowania do zbliżającej się jesieni i zimy. Dzień robi się krótszy, a dni coraz chłodniejsze. Momentem przełomowym jest dzień 23 września. Na ten dzień przypadało w dawnym kalendarzu Święto Plonów, znane też jako dożynki. To dawne etniczne święto Słowian poświęcone było zbiorom zbóż i łączyło się z obrzędami dziękczynienia za ukończenie żniw i prac polowych. Tradycyjnie podczas dożynek proszono też o jeszcze lepsze plony w przyszłym roku. Wykorzystując zapał i chęci uczniów wspólnymi siłami postanowiliśmy podziękować za otrzymane dary, a także prosić o dalszą pomyślność.

Na słowiańskich szlakach (30.09.2011) – rajd turystyczny połączony ze zdobywaniem wiedzy na temat zabytków położonych na terenie dawnej kasztelanii gieckiej.

Stare porzekadło głosi, że podróże kształcą i faktycznie jest to prawda. Dzięki podróżom poznajemy nowe miejsca, nowych ludzi, uczymy się nowych rzeczy. Nawet wyprawy w niezbyt daleką podróż dają szansę oderwać się od znanego otoczenia, spojrzeć na rzeczywistość z innego punktu widzenia, dowiedzieć się czegoś o historii, a nawet o … sobie. Jeden z mędrców rzekł kiedyś, że każda podróż zaczyna się od pierwszego kroku… Zrób go więc i wyrusz do początków polskiej państwowości, poznając przy okazji historię swojej „małej ojczyzny”. Wyprawa ta zadowoli zarówno miłośników historii, pięknych krajobrazów, jak i uczniów, którzy wolą spędzać swój czas bardziej aktywnie. W trakcie rajdu „Na słowiańskich szlakach” uczestnicy poznają część bogatej, choć niekoniecznie znanej, historii tych ziem, a także jej piękno. Na mecie rajdu na uczestników czekać będą dodatkowe zadania i atrakcje. Zgłoszenia na rajd są przyjmowane do 9 września 2011 roku.

Serdecznie zapraszamy do skorzystania z naszej oferty. Będziemy wdzięczni za wszelkie uwagi, które pozwolą dostosowywać nasz program do Państwa potrzeb i zainteresowań. Gorąco zachęcamy do odwiedzenia naszego Rezerwatu.

Godziny otwarcia Rezerwatu Archeologicznego w sezonie turystycznym 2011.

19.04.2011 – 30.04.2011 otwarte 9.00 – 17.00

01.05.2011 – 30.06.2011 otwarte 9.00 – 18.00

01.07.2011 – 31.10.2011 otwarte 9.00 – 17.00

W okresie od 02.11.2011 do 23.12.2011 (z wyjątkiem 11.11.2011) wystawy udostępniane są od poniedziałku do piątku od 9.00 do 15.00.

Ceny biletów: bilet normalny – 5 zł od osoby

bilet ulgowy – 3 zł od osoby

bilet wycieczkowy: grupa 35 osób i więcej:

bilet normalny – 4 zł od osoby

bilet ulgowy – 2 zł od osoby

przewodnik – 20 zł

W przypadku zwiedzania z przewodnikiem konieczna jest rezerwacja.

Kontakt i dodatkowe informacje:

Rezerwat Archeologiczny Gród Piastowski w Gieczu

Oddział Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy

63-012 Dominowo

tel.: 61 285 92 22, e-mail: promocja@giecz.pl